با ثريا شهابى
در مورد دومين کنفرانس اول کودکان
آبى: دومين کنفرانس "اول کودکان" ٢٩ و ٣٠ نوامبر سال قبل برگزار شد. در مورد اين کنفرانس هنگام برگزارى و بعد از آن خبر و گزارشات زياد منتشر شد. به زودى قرار است ک که کنفرانس سوم را برگزار کنيد. پيش از صحبت در مورد سومين کنفرانس، کمى در باره کنفرانس سال قبل بگوئيد. اين کنفرانس ميخواست چه بکند، چگونه برگزار شد و تصور و انتظار شما از برگزارى اين کنفرانس چه بود؟ آيا آن را موفق ارزيابى ميکنيد؟
ثريا شهابى: همينجا بد نيست به اطلاع خوانندگان برسانم که متاسفانه من فرصت نکردم ترجمه فارسى متن سخنرانى ام در کنفرانس را آماده کنم و همچنين اين امکان را نيافتم که نوار سخنرانى فارسى ام را پياده کنم و آن را براى مجله تان تا زمان انتشار ارسال کنم و از بابت از شما و خوانندگان مجله تان پوزش ميخواهم. قول ميدهم که در فرصتى اين کار را انجام دهم. بهررو!
بله من اين کنفرانس را موفق ارزيابى ميکنم. هرچند که انتظار داريم که کنفرانس امسال غنى تر و وسيع تر برگزار شود. گفتيم که ميخواهيم اين کنفرانس، صداى اعتراض کودکان قربانى جنگ و نظم نوين جهانى در عراق باشد! و ميخواستيم صداى رساى جنبش آزادى کودکان از دين، خشونت سيستماتيک، فقر و جنگ باشد! ميخواستيم کنفرانس اجتماعى از فعالين راديکال مدافع حقوق کودکان باشد که عزم کرده اند جهانى از رفاه، شادى، امنيت و آسايش را براى همه کودکان در جهان، نويد دهند و راه رسيدن به آن را هموار کنند! خواستيم امکان ديالوگ با فعالين دفاع از کودکان در عراق را فراهم کنيم و امکانات و تسهيلات حمايت از کودکان در عراق را فراهم کنيم. به اعتقاد من ما به درجه زيادى موفق شديم که به اهداف کنفرانس برسيم. گو اينکه هميشه ميشود بهتر و بيشتر از قبل کار کرد و شما هر وقت به پشت سرتان نگاه کنيد ميتوانيد کمبود ها و کاستى ها را ببينيد. اما در چهارچوبى که ما در بزگزارى کنفرانس تعيين کرده بوديم، من کارمان را بسيار موفق ارزيابى ميکنم.
آبى: برگزارى اين کنفرانس ها چه وقت و چرا به برنامه کارى اول کودکان اضافه شد؟
ثريا شهابى: تاريخچه شروع اين کنفرانس ها خود موضوع مهمى است. ما دو سال قبل در گراميداشت منصور حکمت، مبتکر "اول کودکان" که چهارم ژوئيه سال ٢٠٠٢ در گذشت، کنفرانس هاى سالانه "اول کودکان" (Children First ) را بنا گذاشتم. اين کنفرانس ها قرار است بعنوان نهادى در جوار "اول کودکان"، هر سال با تمى برگزار شود و تلاش کند که به مرکز تجمع فعالين راديکال حقوق کودکان در سراسر جهان تبديل شود. تم کنفرانس اول "آينده و آزادى کودکان" و تم کنفرانس دوم "امنيت و رفاه کودکان" بود. در مورد تم کنفرانس امسال هنوز تصميم نگرفته ايم و همينجا خوب است از شما و خوانندگان مجله تان بخواهم که با ما براى تعيين نام کنفرانس همفکرى و همنظرى کنند. در کنفرانس سال قبل تعداد زياى فعال سرشناس دفاع از حقوق کودکان، از ايران، عراق، سوئد، انگلستان و فنلاند شرکت کردند. سخنرانانى مستقيم از عراق آمده بودند. حدود بيست سخنرانى و دو برنامه نمايش فعاليت هاى هنرى داشتيم. بعلاوه ما يک شب همبستگى با کودکان در عراق برگزار کرديم که اساسا براى جلب توجه مردم نسبت به وضعيت کودکان در عراق و جمع آورى کمک مالى براى آنها برپا شد و منابع جمع آورى شده از اين جشن هم مستقيما براى تاسيس مرکز نگهدارى از کودکان بى سرپرست در عراق ارسال شد.
سال قبل تحت عنوان امنيت و رفاه کودکان مباحث مهمى در اين کنفرانس مطرح شد. از فقر و بى خانمانى کودکان، "تربيت" کودکان، اعتياد و جنگ، کودکان خيابانى در ايران و عراق، تا دخالت مذهب در زندگى کودکان و برقعه در مدارس سوئد، مجموعه متنوعى از موضوعاتى بود که در کنفرانس توسط سخنرانان مختلف از کشورهاى مختلف مطرح خواهد شد.
آبى: آيا در کنار برگزارى چنين کنفرانس هايى، اول کودکان براى رسيدن به امر مهم امنيت و رفاه کودکان، نقشه عمل و راه حل هايى هم ميدهد؟ بعبارت ديگر سازمان "اول کودکان" و شعبه هاى آن در کشورهاى مختلف، فعاليت هايى هم در دستور کار دارند؟
ثريا شهابى: به مسئله مهمى اشاره کرديد. من جاى ديگرى در پاسخ به سئوالى مشابه گفتم که در جهان کنفرانس و تجمع هاى زيادى در مورد وضعيت کودکان برگزار ميشود که غالبا نتايج اش از انتشار چند گزارش و کتاب در مورد کودکان فراتر نمى رود. سئوال ميتواند اين باشد که فرق کنفرانس ما با کنفراس هاى مشابه چيست. "اول کودکان" يک کمپين بين المللى در دفاع از حقوق کودکان است و اين کنفرانس اين کمپين است. هدف "اول کودکان" تنها کار آگاهگرانه و روشنگرانه در دفاع از کودکان نيست. هدف ما تغيير دنياى موجود بنفع کودکان است. کار آگاهگرانه و نشست هايى مثل کنفرانس هاى سالانه مان، حلقه مهمى در نيل به اين هدف است. ما در پلاتفرم خود گفته ايم که: در مبارزه براى احقاق حقوق و رفاه کودکان همه امکانات و راه هاى قانونى ممکن، از فعاليت بعنوان يک گروه فشار روى دولتها و نهادهاى مختلف، تا برگذارى ميتينگ ها و تظاهرات ها و سازماندهى عمل مستقيم مردم، را بکار ميگيريم. اين کنفرانس ها بخشى از آن مبارزه است. "اول کودکان" سازمان ها، دفاتر و کمپين هاى خود را دارد. ما براى کنفرانس چند قطعنامه در مورد وضعيت کودکان در ايران و عراق و جهان داشتيم. بعلاوه روز دوم کنفرانس ما (فعالين و دست اندرکاران "اول کودکان" در کشورهاى مختلف) يک جلسه در مورد سازمان "اول کودکان" داشتيم. در اين جلسه در مورد فعاليت هاى سال قبل، کنفرانس ها، نشريات و کمپين هايمان گزارش صحبت کرديم. سازمان ها و دفاتر خود را بررسى کرديم، و خطوط کلى طرح ها و نقشه عمل سال آينده را معلوم کرديم! انتشار اين مجله، داشتن تلويزيون و فعال کردن دفتر ايران و تمرکز برروى وضعيت کودکان در ايران، از جمله نتايج نشست ها و تصميماتى است که نهاد اول کودکان انجام داده است. اميدورايم اين کنفرانس ها با مباحث اش و با توجهى که به پلاتفرم انسانى و ماگزيماليستى "اول کودکان" جلب مى کند بتواد سازمان ما را وسيع تر، پرنفوذتر و فعال تر کند. "اول کودکان" در حال حاضر تعداد وسيعى از فعالين دفاع از حقوق کودکان را در کشورهاى مختلف دور پلاتفرم خود گرد آورده است. به اين معنى وضع مان از سال هاى قبل و کنفرانس هاى قبلى بهتر است. اما هنوز بايد ابعاد کارمان خيلى بيش از آنچه که ميکنيم باشد.
طى سال گذشته "اول کودکان" در سوئد در دفاع از حقوق کودکان در محيط هاى اسلامى فعاليت وسيعى کرد. فعالين "اول کودکان" با انتشار مقالات و بولتن ها، برگزارى سخنرانى و پانل، برپايى تظاهرات و اجتماعات، گفتگو با مسئولين در سطوح مختلف، جامعه و رسانه ها را با حقوق اين کودکان آشنا کردند و فشار جدى بر روى مسئولين و مقامات دولتى براى اقدام عملى در دفاع از اين کودکان گذاشتند. مجموعه اين فعاليت ها باعث شد دولت تغييراتى در قوانين خود بنفع کودکان در محيط هاى اسلامى بوجود آورد. نمونه ديگر کمپينى است که ما سه سال قبل در اعتراض به احزاب کرد در کردستان عراق که مرکز دفاع از کودکان را بسته بودند، براه انداختيم. حجاب کودکان و فشار به دولتهاى غربى براى ممنوع کردن آن يکى ديگر از کمپين هاى فعال ما است که تا اينجا از آن حمايت وسيعى توسط نهادها و مردم مترقى در غرب شده است. در سوئد فعالين ما در اعتراض به رخنه برقعه در مداس، جامعه را متوجه ابعاد خشن حجاب کودکان کرده اند. و اميدورايم که نتايج اين فعاليت ها را در بهبود وضع کودکان ببينيم. در عراق تلاش مى کنيم که به مرجعى براى رسيدگى به وضعيت کودکان تبديل شويم و بتوانيم در بهبود وضعيت رفاهى و امنيتى کودکان کار موثرى انجام دهيم. اخيرا فعاليت هايى هم در حمايت از کودکان در افغانستان براه انداخته ايم. در مورد ايران، کمپين هاى حمايتى از کودکان بى سرپرست که در زلزله بم خانه و خانواده هايشان را از دست دادند، حمايت از کودکان کارگر و کودکان خيابانى و عليه خشونت نسبت به کودکان و عليه تعرض دولت به حقوق کودکان کمپين هايى براه انداخته ايم.